Öğretmen Sadriye Suakman...
24 Kasım Öğretmenler Günü nedeniyle bu hafta köşemde sizleri Yalova’nın geçmişine, Cumhuriyet’in ilk yıllarına götürmek istiyorum. Bir Cumhuriyet öğretmeni Sadriye Suakman’ın hikâyesini kaleme alacağım bu köşe yazımda. Bugün adını belki çok az kişi biliyor. Oysa Cumhuriyet’in ilk yıllarında Yalova’da eğitimin yaygınlaşması, özellikle kız çocuklarının okula kazandırılması için büyük emek vermiş bir Cumhuriyet kadınıydı öğretmen Sadriye Suakman...
24 Kasım Öğretmenler Günü nedeniyle bu hafta köşemde sizleri Yalova’nın geçmişine, Cumhuriyet’in ilk yıllarına götürmek istiyorum. Köşe yazımın konusu ise; Yalova’nın ilk kadın öğretmeni Sadriye Suakman. Atatürk’ün görevlendirmesiyle Yalova’ya gelen, köy köy dolaşarak kız çocuklarını eğitime kazandırmak için mücadele eden Sadriye Suakman’ın hikâyesini kaleme alacağım bu köşe yazımda.
Bugün adını belki çok az kişi biliyor. Oysa Cumhuriyet’in ilk yıllarında Yalova’da eğitimin yaygınlaşması, özellikle kız çocuklarının okula kazandırılması için büyük emek vermiş bir Cumhuriyet kadınıydı öğretmeni Sadriye Suakman. Sadriye Suakman’ın hikâyesiyle tanışmam, 2000’li yılların başında Türkiye’nin ilk kadın muhtarı olan Gacık Köyü Muhtarı Meliha Manço’nun yaşam öyküsünü araştırdığım döneme dayanıyor.
Araştırmalarım sırasında iki önemli Cumhuriyet kadınının yollarının kesiştiğini gördüm. Biri köyünde muhtarlık yapan Meliha Manço, diğeri Yalova’da öğretmenlik görevini üstlenen Sadriye Suakman. Her ikisinin de ortak noktası, Atatürk’ün görevlendirmesiyle önemli sorumluluklar üstlenmeleri ve birbirleriyle yakın dost olmalarıydı.
Atatürk’ün Yalova’ya emanet ettiği öğretmen
1901 doğumlu Sadriye Suakman, 1925 yılında başladığı öğretmenlik mesleğini 1962 yılına kadar sürdürerek toplam 38 yıl eğitim camiasına hizmet etti. Atatürk, 1932 yılında Meliha Manço’yu Gacık Köyü'ne muhtar olarak görevlendirmesinden sonra 1933 yılında Sadriye Suakman’ı da Yalova’ya getirerek Öğretmen Yusuf Ziya İlkokulu’nda göreve başlattı.
Sadriye Suakman’ın öğretmenlik anlayışı yalnızca okulun dört duvarı arasında ders vermekten ibaret değildi. Özellikle kız çocuklarının eğitimden mahrum kalmaması için Yalova merkezinde ve köylerinde yoğun çaba harcadı. Köy köy dolaşarak ailelerle görüştü, kız çocuklarını okula kazandırmaya çalıştı ve onlara eğitim verdi.
O yılları düşünün. Cumhuriyet henüz genç, eğitim seferberliği yeni başlamış. Kız çocuklarının okula gönderilmesinin bile bazı aileler için kolay olmadığı bir dönemde, bir kadın öğretmenin köylere giderek eğitim mücadelesi vermesi hiç de kolay değildi. Sadriye Öğretmen, işte bu zorlu yıllarda görevini büyük bir özveriyle yerine getirdi. Çalışmaları nedeniyle çeşitli ödüllere de layık görüldü.
29 Ekim 1938 tarihli aşağıdaki fotoğraf ise; bu emeğin önemli tanıklarından biri…
29 Ekim 1938’de Cumhuriyet Bayramı törenlerinde, dönemin Yalova Kaymakamı ve Atatürk’ün manevi kızı Rukiye ile evli olan Atatürk'ün damadı ve eski koruması Yüzbaşı Hüsnü Erkin’in Yalova Hükümet Konağı önünde Sadriye Suakman’a yaptığı çalışmalardan dolayı plaket verdiği an görülmektedir.

38 yıllık eğitim mücadelesi
Sadriye Suakman, 1933-1951 yılları arasında Öğretmen Yusuf Ziya İlkokulu’nda görev yaptı. 1951 yılında Yalova Atatürk İlkokulu’nun açılmasıyla birlikte görevine burada devam etti. 1951-1962 yılları arasında öğretmenlik ve yöneticilik görevlerini sürdüren Suakman, okul çalışmalarının yanı sıra Yalova’nın köylerini de ihmal etmedi. Kız çocuklarının eğitim alması için köylere gitmeye, aileleri ikna etmeye ve çocuklara ders vermeye devam etti.Tam 38 yıllık öğretmenlik hayatının ardından sağlık sorunları nedeniyle 1962 yılında emekliye ayrıldı.1982 yılında ise Yalova Kıbrıs Sokak’taki evinde hayata gözlerini yumdu. Ardında yetiştirdiği öğrenciler, verdiği eğitim mücadelesi ve Yalova’nın hafızasında yer alması gereken önemli bir Cumhuriyet mirası bıraktı.
İki Cumhuriyet kadını, bir dostluk…
Araştırmalarım sırasında beni en çok etkileyen konulardan biri de Sadriye Suakman ile Türkiye'nin ilk kadın muhtarı olan Gacık köyü Muhtarı Meliha Manço arasındaki dostluk oldu. 1934 yılında Gacık Köyü’nde, Meliha Manço’nun evinin önünde çekilen aşağıdaki fotoğrafta iki Cumhuriyet kadını yan yana duruyor. Biri öğretmen, diğeri muhtar olan bu Cumhuriyet kadınları, dönemin zarafetiyle 1934 yılında Gacık köyünde objektife poz verirken dikkat çekiyor.
Yaptığım araştırmalar ve bulgular sonrasında, her iki Cumhuriyet kadınının isminin Yalova’da sokaklarda yaşatılması için Yalova Belediyesine yıllar önce başvuruda bulunmuştum. Bugün ise bu iki değerli Cumhuriyet kadınının isimleri, Yalova’nın sokaklarında yıllardır yaşamaya devam ediyor. Çünkü kentlerin hafızası yalnızca binalardan, caddelerden ve meydanlardan oluşmaz. O kent için emek veren, iz bırakan ve gelecek kuşaklara örnek olan insanların isimleriyle de yaşar...
Biri çocukların geleceği için eğitim mücadelesi veriyor, diğeri köyünde kadınların toplumsal hayatta söz sahibi olması için öncülük ediyordu. Bugünden geriye baktığımızda bu iki kadının taşıdığı sorumluluğun ne kadar önemli olduğunu daha iyi anlıyoruz. Çünkü onlar, Cumhuriyet’in kadınlara açtığı yolda yalnızca kendileri ilerlemedi; arkalarından gelecek nesillere de örnek oldular.

Sadriye Suakman, 1933-1951 yılları arasında Yusuf Ziya İlkokulu’nda öğretmenlik yaptıktan sonra, 1951 yılında Yalova Atatürk İlkokulu’nun açılmasıyla birlikte burada görev yapmaya başladı.1951-1962 yılları arasında öğretmenlik ve yöneticilik görevlerini sürdüren Sadriye Suakman 1959 yılında çekilen aşağıdaki fotoğrafta Atatürk İlkokulundaki öğrenciler ve öğretmen arkadaşlarıyla bir arada görülüyor. En alttaki fotoğrafta sol başta...


Öğretmenlerimizin hakkı ödenmez…
Başta Yalova’nın ilk kadın öğretmeni Sadriye Suakman olmak üzere, Cumhuriyet’in ilk yıllarından bugüne kadar bu ülkenin çocuklarını yetiştiren, eğitim için emek veren, gerektiğinde köy köy dolaşan ve ömrünü öğrencilerine adayan bütün öğretmenlerimizi saygıyla anıyor, tüm öğretmenlerimizin 24 Kasım Öğretmenler Gününü kutluyorum...



0 Yorum