Linetasarim JETFİKO

Önümüzdeki ekim ayında Yalova Kent Konseyi başkanlık seçimleri yapılacak. Seçim tarihi yaklaştıkça adayların sayısı da her geçen gün artıyor. Ancak bu süreçte ortaya atılan bazı değerlendirmeler dikkat çekiyor. Kent Konseyi Başkanlığı’nın bir “sıçrama tahtası” olduğu, bu görevin kişilere başka makamlara ulaşmaları için önemli bir fırsat sunduğu ileri sürülerek bir kavram kargaşası yaratılıyor. 

Oysa, son 20 yıldan buyana faaliyet gösteren Yalova Kent Konseyi Başkanlığı yapanlar, zaten sıçradıkları yerden inerek bu görevi gönüllü olarak üstlendiler. Ben bugüne kadar Kent Konseyi Başkanlığı yapıp da bir yerle geleni hiç görmedim.  Çünkü son 20 yıldır Yalova Kent Konseyi Başkanlığı yapan isimlere baktığımızda, bu görevin bugüne kadar kimse için bir sıçrama tahtası olmadığını görüyoruz. Tam tersine, Kent Konseyi Başkanlığı görevini üstlenenler, sahip oldukları konum ve görevlerden bir anlamda fedakârlık ederek bu göreve geldiler. Bugüne kadar Kent Konseyi Başkanlığı yapıp da bu görev sayesinde bir makama gelen bir isim görmedim.Aksine, Kent Konseyi Başkanlığı yapanlar zamanlarından, ailelerinden ve çoğu zaman da ceplerinden fedakârlık ettiler.

Kent Konseylerinin Yetkisi Ne?

Bilindiği gibi kent konseyleri, 3 Temmuz 2005 tarihinde TBMM’de kabul edilen ve 13 Temmuz 2005 tarihli, 25874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu ile mevzuata girmiş kuruluşlardır.Kent konseyleri gönüllülük esasına göre faaliyet gösterir. Başkan, yürütme kurulu üyeleri, genel sekreter ve diğer üyeler bu çalışmalar karşılığında herhangi bir maaş veya ücret almaz.Daha da önemlisi, kent konseylerinin herhangi bir yaptırım gücü yoktur. Evet, ortada bir “koltuk” vardır. Ancak, bu koltuk, sanıldığı gibi kişiye önemli bir yetki veya siyasi güç kazandıran bir makam değildir.  Kent konseyinin bütçesi de yoktur. Yapılan çalışmalar gönüllülük esasına dayanır. Hatta kent konseyine gelen konuklara ikram edilen çay vekahvenin bile ücretini Kent Konseyi başkanı karşılar. 

Peki Kent Konseyi Başkanı Ne Yapabilir?

Bir proje veya öneri hazırlayabilir, belediyeye ve ilgili kurumlara tavsiyelerde bulunabilir. Örneğin, “Burası yapılsa Yalova için iyi olur” diyebilir. Ama bunun ötesinde bir yaptırım gücü bulunmamaktadır. Hatta Kent Konseyi Başkanı’nın, belediye meclisinde bir konuda görüş açıklayabilmesi bile doğrudan kendi yetkisinde değildir. Mecliste söz alabilmesi için belediye meclisinin onayı gerekir. Belediye Başkanı’nın tek başına Kent Konseyi Başkanı’na söz verme yetkisi dahi bulunmaz. Meclis oylama yapar, çoğunluk kabul ederse konuşabilir.

Ne Denetim Yetkisi Var Ne De Yaptırım Gücü...

Kent konseyleri, başta belediyeler olmak üzere diğer kurum ve kuruluşların mevzuatla belirlenmiş görev ve yetki alanlarına giren iş ve işlemlere müdahale edemez. Bir belediyenin veya başka bir kamu kurumunun yaptığı işleri denetleme, müdahale etme ya da bu işleri bizzat yürütme gibi bir yetkisi yoktur. Dolayısıyla Kent Konseyi Başkanlığı’nı, belediye başkanlığı veya siyasi bir makam gibi değerlendirmek doğru değildir. Kent Konseyi Başkanı’nın elindeki en önemli güç, toplumun farklı kesimlerini bir araya getirmek, kent adına fikir üretmek ve bu fikirleri ilgili kurumlara taşımaktır. Bu da zaten gönüllülük temelinde yürütülen bir görevdir.

Herkes Kent Konseyi Başkanı Olamaz...

Bir başka önemli konu da Kent Konseyi’ne üyelik ve başkanlık seçimleriyle ilgilidir. Her isteyen Kent Konseyi üyesi olamaz, dolayısıyla herkes Kent Konseyi Başkanlığı’na aday da olamaz. Kent konseylerinin yapısı, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kurumların temsilcileri üzerinden şekillenir. STK’lardan bir temsilci genel kurulda delege olarak yer alır. Delegelerinde başkanlığa aday olma hakkı vardır.   Dolayısıyla Kent Konseyi Başkanlığı, dışarıdan bakıldığı gibi herkesin istediği zaman aday olabileceği bir makam değildir...

Kent Konseyinin Protokolde Bile Yeri Yok

Bir de Kent Konseyi Başkanlığı’nın taşıdığı makam algısı var. Örneğin Yalova Valiliği’nin 346 kişilik resmi protokol sıralamasına baktığınızda Kent Konseyi Başkanlığı’nın protokol üyeleri arasında yer almadığını görüyoruz. Hatta geçtiğimiz günlerde düzenlenen resmi bir törende, Yalova Kent Konseyi Başkan Vekili olarak katılan bir kişiye,  Valilik tarafından nazik bir uyarı yapılarak Kent Konseyi’nin resmi protokolde yerinin bulunmadığı hatırlatıldı. Bu bile aslında Kent Konseyi Başkanlığı’nın resmi makamlar arasındaki konumunu açıkça ortaya koyuyor...

Gelelim “Sıçrama Tahtası” İddiasına…

Şimdi yazının başına dönelim. Kent Konseyi Başkanlığı’nın bir “sıçrama tahtası” olduğu söyleniyor. Peki, bugüne kadar Yalova Kent Konseyi Başkanlığı yapan isimlere baktığımızda gerçekten böyle bir tablo var mı?

Kuruluş döneminde Yalova Kent Konseyi Başkanlığı görevini üstlenen Hasan Soygüzel, o dönemde Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yerel Yönetimler Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde (TODAİE) İçişleri Bakanlığı bünyesinde “Yerel Yönetim Uzmanı” olarak görev yapıyordu. Kent Konseyi görevinden önce de AB Politikaları Enstitüsü’nü kurmuştu. Şükrü Önder, Yalova Milletvekilliği görevinden sonra Kent Konseyi Başkanlığı yaptı. Merhum Ömer Fitoz ise siyasette önemli görevlerde bulunmuş, Refah Partisi’nin kurucu üyeleri arasında yer almış bir isimdi. Kızılay Yalova Şube Başkanlığı görevini yürütürken Kent Konseyi Başkanlığı görevini üstlendi.

İsmail Mutlu, CHP’de milletvekili adaylığı ve ilçe başkanlığı yapmış, uzun yıllardır Yalova Esnaf Odası Başkanlığı görevini sürdüren bir isim olarak Kent Konseyi Başkanlığı görevine geldi. Mustafa Kandemir, Yalova Muhtarlar Derneği Başkanlığı’nın yanı sıra Türkiye Muhtarlar Konfederasyonu Genel Başkan Yardımcılığı görevini yürütürken Kent Konseyi Başkanlığı görevini üstlendi. Son Kent Konseyi Başkanı Kenan Engin de Yalova Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcılığı görevinde bulunurken Kent Konseyi Başkanlığı görevini yaptı. Yani geçmişe baktığımızda tablo oldukça açık.

Dillendirilen iddialar arasında Kent Konseyi Başkanlığının bir sıçrama tahtası ve protokolde olma isteği olarak yorumlanıyordu. Ancak kazın ayağı hiç öyle değil. Kent Konseyinin bir demirbaşı dahi yok.  Son Başkan Kenan Engin, kendi parasıyla satın aldığı dizüstü bilgisayar ve teknolojik aletleri görev yaptığı süre için kendisine yardımcı olan sekreterine hediye etti bile..

Gelecek olan başkanlara şimdiden hatırlatalım dedik.