Faruk Kırtay
Yalova’nın İsimsiz Halk Kahramanları…
14 Aralık 2011 Çarşamba 00:00:00

Yalova’nın resmi tarihine baktığımızda, Yalova’da iz bırakan halkın içinde olan ve halkla bütünleşerek, Yalova’yla özleştirilen bu isimsiz kahramanlar nedense hep görmezden geliniyorlar. Yalova’nın bugüne kadar resmi tarihine baktığımızda Yalova’nın gerçek halk kahramanlarını bu tarihin satır aralarında göremiyoruz..

Büyük Önder Atatürk’ün 1931 yılında Yalova’da söylediği  “Tarih Yazmak, Tarih Yapmak Kadar Mühimdir. Yazan, Yapana Sadık Kalmazsa Değişmeyen Hakikat İnsanlığı Şaşırtacak Bir Mahiyet Alır.” sözlerinin ne kadar önem kazandığı da bir kez daha görmüş oluyoruz.Yalova’da bu isimsiz kahramanların arasında bir de Eğitimci Yazar Köy Enstitüsü kurucularından Fikret Madaralı Vardır.

Tarihi, Sponsorla Yazanlar Elbet Tarih Olacaktır…
Ancak, gelin görün ki, Yalova’nın yakın tarihindeki Karamürsel Caddesinin dahi nerede olduğunu bile bilmeyenler, aldıkları sponsor parası karşılığında Yalova’nın tarihini yazmaya kalkışıyorlar. Tarihi, paraya endeksleyen ve  tarihi bir meta olarak görüp bunu kamuoyuna yutturmaya çalışanlar, elbet bir gün onlarda yazdıklarıyla birlikte tarih olacaklardır. Her ne kadar, yazılmasa da, anlatılmasa da Yalova’nın gerçek kahramanları, halkın gönlünde yaşamaya devam edeceklerdir. Yalova Kaymakamının henüz tanınmadığı bir dönemde Yalova’nın bir Çoban Mustafa’sının var olduğunu görmeyenler, elbette, diğer değerlerimizi de göremeyeceklerdir.

İşte Bunlardan Birisi de Fikret Madaralı’dır…
Ne mutlu bana ki, Hem Atatürk’ün Çoban Mustafa’sıyla hem de Fikret Madaralı gibi değerlerle Yalova’da tanıştım, sohbet ettim ve onlardan nasihat aldım.Biliyorum, şimdi bir çok okur, bir önceki yazımda dile getirdiğim Meliha Manço’dan sonra “ Kim bu Madaralı? diye düşünecekler, Fikret Madaralı’yı da tanımayacaklar..Çünkü, Yalova’nın değerlerinin unutulmaya, yozlaşmaya yüz tuttuğu yakın tarihimizde, bunlar unutulacak ki, sahte kahramanlar öne çıksın….

Fikret Madaralı 1908'de Bulgaristan’ın Şumnu'ya bağlı Madara Köyünde dünyaya geldikten sonra, Genc Cumhuriyetin bir öğretmeni olarak Köy Enstitülerinin kurulması ve yaşatılması için yoğun uğraşlar verdi. 85 yaşındayken, 2 Aralık 1993 yılında Yalova’da yaşamını yitirirken hayatının son  50 yılını da Yalova’da yaptığı önemli çalışmalarla geçirdi.

Fikret Madaralı Kimdir ve Ne Yapmıştır ?_…
Fikret Madaralı’nın kısa bir öğretmenlik yaşamı oldu. Samsun’un Çukurbük köyünde 7 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra, tercihini Köy Enstitülerinden yana kullandı. 1937 yılında Edirne Karaağaç’ ta bir eğitmen kursunun açılmasını sağladı. 14 Ekim 1938’ de aynı binada bu kez “Köy Öğretmen Okulu” kuruldu. Buranın genç öğretmeni Fikret Madaralı’ydı. Askerliklerini çavuş ve onbaşı olarak yapmış gençler, 9 aylık bir hazırlama döneminden sonra köylere yollandılar. İşte bu gençlerin başında Fikret Madaralı vardı. Madaralı o günleri şöyle anlatıyordu:  “Tümü Trakya’ nın köylerinden gelmiş 83 yanık yüzlü, ürkek bakışlı çocuklar. Yoksullukları anlatılacak gibi değil; Sofralarında ak ekmeği, eti ilk kez burada görüyorlar. Öğlene kadar kültür derslerinde, öğleden sonra işlik çalışmalarındalar. Köy çocuklarını eğitmek için, yine kendi içlerinden bir nesil yetişiyordu. Çalışmalarının henüz başında Atatürk’ün ölümüyle sarsıldık. Günlerce yaşlı gözlerle giriyorlar sınıflara…”

Madaralı Yalova’yı Tercih Etti….
Sonraki yıllarda da kısa süre öğretmenliğini sürdüren Madaralı, 1950’li yıllarda Yalova’da Atatürk’ün kentinde yaşamayı tercih etti. Düşüncelerinden ötürü izlediler. Sonra meslekten ayırdılar. Darbeler döneminde gözaltına alındı. Yalova’nın İlk traktörünü de kazandığı parayla satın alıp Yalova’nın köylülerin hizmetine sundu.. Halkına sağlam bağlarla bağlıydı. Fikret Madaralı toprakla meşgul olup, Yalova’nın yoksul köylülerine fide dağıtırken, bir yandan da edebiyatla ilgili çalışmalarını sürdürüyordu. Kitaplar yazmaya, seminerler vermeye başladı. Eşi Fethiye Madaralı’da Yalova'nın köylerinde biçki dikiş kursları açtı. Çocukları olmayan Madaralı çifti, çocuk sevgisini Yalova’da kurdukları “Yalova Madaralı Vakfı” aracılığıyla
Yalova’daki yoksul köylü çocuklarına burs vermeye başladılar. Yüzlerce köylü çocuğu bu burslarla yetişti. Mesleğini, yurdunu çok seviyordu. Kendisini yakından tanıyanlar da bu özelliklerini bilir, Yalova’nın bir çok köyünde tanınırdı. Yalova’da kendini toprağa adadı. Yalova’da kitaplar yazmaya başladı. Türk Köyleri, Top Patladı Oruç Bozuldu, Tonguç Işığı, Ceviz Diken 150 Yıl Yaşar gibi eserlere imza attı.

Türkiye’nin En Seçkin Edebiyat Ödülü Yalova Madaralı Vakfından…
Fikret Madaralı’nın Yalova’da kurduğu “Madaralı Vakfı” sonraki yıllarda Edebiyatçılara ödül vermeye başladı. İlk Madaralı Roman Ödülü de 1974 yılında Yaşar Kemal’in yazdığı  Demirciler Çarşısı Cinayeti adlı romanına verildi. İlk kez romancılara ödül verilmesi Yalova Madaralı Vakfının tanınmasına da neden olmuştu. Bir sonraki yıl, Madaralı Roman Ödülünün kime verileceği aylar öncesinden tartışılmaya başlanmış ve yazarlar bu ödülü alabilmek için de büyük bir uğraş vermeye başlamışlardı.  Madaralı Roman Ödülü, her yıl, bir önceki yıl basılmış romanlardan birine verilirdi.; Köy Enstitüleri'nin kuruluş yıldönümü olan 17 Nisan'da ödül sahibi de açıklanırdı. Madaralı Roman Ödülü alanlar ise şöyleydi.
1974-Yaşar Kemal, Demirciler Çarşısı Cinayeti
1975-Abbas Sayar, Can Şenliği
1976-Talip Apaydın, Tütün Yorgunu
1977-Ömer Polat, Dilan
1978-Aziz Nesin, Yaşar Ne Yaşar, Ne Yaşamaz
1979-Aysel Özakın, Alnında Mavi Kuşlar
1980-Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi
1981-Oktay Rıfat, Danaburnu
1982-Rıfat Ilgaz, Yıldız Karayel
1983-Sulhi Dölek, Kiracı
1984-Orhan Pamuk, Sessiz Ev
1985-Mehmet Eroğlu,Issızlığın Ortasında
1986-Ayla Kutlu, Bir Göçmen Kuştu O
1987- Ödüle Değer Eser Bulunamadı
1988-Öner Yağcı, Turnalar
1989-Şemsettin Ünlü, Toprak Kurşun Geçirmez

Fikret Madaralı ve Yalova …
Fikret Madaralı, son nefesini verinceye kadar,  el çantasında sürekli cevizle gezerdi. Yeni tanıdıklarına çıkarır bir ceviz verir “Bunu müsait bir yere dikiniz. 8-10 yıl sonra size çok şeyler verecek' diyerek, cevizin ağacının, yaprağının, kabuğunun faydalarını sayar 'Sadece kargaların diktiği cevizlere kalmayalım. Bu zahmetsiz nimetten bol-bol istifade edelim' diyerek mini konferansını sürdürürdü. Yalova’da o yıllarda toplu taşımacılık belediye otobüsleriyle gerçekleştiğinden Madaralı, otobüslere binerek Yalovalı yolculara Ceviz konusunda konuşmalar yaparak ceviz dağıtır ve bu cevizin dikilmesini isteyerek Ceviz’in faydasını anlatırdı. Madaralı, haftanın 3-4 günü sabah erken kalkar Yalova İskelesinden Kalkan Sirkeci Vapuruna binerek yolculara ve ürünlerini İstanbul pazarlarına götüren Yalovalı köylülere ceviz dikmenin faydalarını tek tek sıralardı. Madaralı bu yöntemini daha sonra İstanbul’daki belediye otobüslerinde ve diğer kentlerdeki toplu taşımacılık yapan araçlarda gerçekleştirdi.

Fikret Madaralı ve Ceviz Dikme Kampanyaları..
1980’li yılların sonunda işyerime gelen ve bu çalışmasını haber yapmamı isteyen Fikret Madaralı, ceviz dikmenin faydalarını ve neden böylesi bir çalışma başlattığını bana şöyle aktarıyordu. “ Kamuoyunda.’Ceviz diken ölür!’ diye bir söz dolaşır.Bu sözün yanlışlığını kanıtlamak için uğraşıyorum. Köylüler,.ölürüm diye ceviz dikmekten kaçınıyorlar. Bende onlara bakın ben yıllardan beri ceviz dikiyorum. Ölmedim.Ceviz soframıza katıktır, mobilyamıza kütüktür. Ceviz, yaşlılara, gençlere, özellikle çocuklara ilaçtan öte yararlı bir besindir. Cevizin kütüğü dışa satılır, içe döviz getirir” diyordu.

İşte, Yalova’nın bir dönemine damgasını vurmuş olan Fikret Madaralı’nın yaşam kesitinden sizlere kısa bilgiler aktardım. Elbet, yaptıkları sadece bunlar değildir. Ancak şu var ki, Fikret Madaralı, Yalova’da unutulmuş olsa da gerçek tarihçiler, ‘o’nu yazmaya ve anmaya devam edecektir. Diğer bir gerçek ise Fikret Madaralı’nın Yalova’ya bir çok siyasetçiden daha fazla katkı sunduğudur. Bir çok siyasetçi bir gün unutulup gidecek, ama Fikret Madaralı yaptıklarıyla asla unutulmayacaktır.  Kendisini www.farkyalovada.com olarak birkez daha rahmet ve saygıyla anıyoruz.

farkyalovada.com Tüm hakları saklıdır, Sitemizin tasarımı ve içeriği T.C. yasalarınca tescil ile korunmaktadır

Copyrights 2007 @ Türkiyemix Şehir Portalı